Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα στη μουσική (και ίσως συμφωνήσετε μαζί μου) είναι όταν ακούμε κάποιο παράξενο μουσικό όργανο, και ειδικότερα κάποιο μουσικό όργανο που δεν έχουμε ακούσει ξανά. Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Μουσικής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Ιουνίου, πάμε να μάθουμε κάποια παράξενα μουσικά όργανα που είτε δεν έχουμε ξανακούσει, είτε τα έχουμε ακούσει ελάχιστα στη μουσική δισκογραφία.
Αναρωτιέστε (και δικαιολογημένα άλλωστε) πόσα μουσικά όργανα υπάρχουν εκεί έξω που δεν γνωρίζουμε ούτε το όνομά τους. Και ακριβώς αυτό είναι και το θέμα αυτού του άρθρου…
Πάμε να δούμε…
Παράξενα μουσικά όργανα στη μουσική δισκογραφία ή… και όχι!
To berimbau είναι ένα μονόχορδο κρουστό μουσικό όργανο που προέρχεται από τη χώρα της Ανγκόλα και χρησιμοποιείται συνήθως στη Βραζιλία. Το παραδοσιακό μουσικό τόξο είναι γνωστό και ως sekitulege και χρησιμοποιήθηκε σε πολλές περιοχές της Αφρικής και της Βραζιλίας για να συνοδεύσει άσματα και αφηγήσεις. Το berimbau συνδέεται άμεσα με την τέχνη της capoeira. Μεταξύ άλλων, berimbau χρησιμοποίησε ο Cut Chemist, turntablist συγκροτημάτων όπως οι Ozomatli, στο single του “The Garden”.
Η γυάλινη φυσαρμόνικα είναι ένα από τα παράξενα μουσικά όργανα, που εγώ προσωπικά έχω ακούσει για πρώτη φορά. Πρόκειται για ένα μουσικό όργανο που χρησιμοποιεί μια σειρά από γυάλινα μπολ ή κύπελλα διαβαθμισμένα ώστε να προκαλούν ήχους με την τριβή τους. Εφευρέθηκε το 1761 από τον Βενιαμίν Φραγκλίνο. Γυάλινη φυσρμόνικα χρησιμοποίησε ο Μπετόβεν στο μελόδραμά του Leonore Prohaska (1814).
To θέρεμιν είναι ένα μουσικό ηλεκτρονικό όργανο που δεν έρχεται σε καμία φυσική επαφή με τον οργανοπαίχτη του. Πήρε το όνομά του από τον εφευρέτη του Leon Theremin που το ανέπτυξε το 1920. Ο ήχος του έχει χρησιμοποιηθεί σε μουσικά soundtracks ταινιών όπως το “The Lost Weekend” και θέματα τηλεοπτικών εκπομπών όπως το “Midsomer Murders”. Ο κιθαρίστας των Tesla, Frank Hannon, χρησιμοποιήσει θέρεμιν στο τραγούδι “Edison’s Medicine”. Ο ήχος του παραπέμπει σε απόκοσμες καταστάσεις.
Άλλο ένα από τα παράξενα μουσικά όργανα είναι η laser άρπα. Πρόκειται για ένα ακόμη ηλεκτρονικό μουσικό όργανο και έγινε γνωστό από τον Jean- Michel Jarre, που το χρησιμοποιεί στις συναυλίες του από το 1981. Οι άρπες laser έχουν διάφορα σχέδια, από άρπα χωρίς πλαίσιο μέχρι άρπα με πολύχρωμες δέσμες. Άρπα laser παίζει και η ερμηνεύτρια της όπερας NOVAYA.
Η άρπα στόματος είναι ένα από τα παράξενα μουσικά όργανα που έχουμε ακούσει στο μουσικό διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision. H εβραϊκή άρπα (όπως ονομάζεται αλλιώς) πιθανολογείται ότι προήλθε από την Κίνα και δεν έχει καμιά σχέση με τον εβραϊκό λαό. Ονομάζεται και στοματική άρπα ή άρπα γνάθου και πρόκειται για ένα λαμελόφωνο μουσικό όργανο. Το έχουμε ακούσει το 2005 στην συμμετοχή της Ουγγαρίας “Forogj Világ”.
Ένα από τα παράξενα μουσικά όργανα που θα δούμε είναι και το hurdy-gurdy. Πρόκειται για ένα έγχορδο μουσικό όργανο που οι νότες του είναι πανομοιότυπες με αυτές του βιολιού. Ονομάζεται και ghironda ή draailier ή zanfona. Ήχοι hurdy- gurdy έχουμε ακούσει στην δισκογραφία των Σκωτσέζων Alestorm, από το Νεοκέλτικο παγανιστικό folk συγκρότημα Omnia και από την Ελβετίδα Anna Maria Murphy. Επίσης, οι Alestorm εντάσσουν στην δισκογραφία τους ένα από τα πιο παράξενα μουσικά όργανα της λίστα μας, το vibraslap, ένα κρουστό όργανο που αποτελείται από ένα άκαμπτο σύρμα, που συνδέει μια ξύλινη μπάλα με ένα ξύλινο κουτί, που περιέχει μεταλλικά “δόντια” στο εσωτερικό του.
Ένα από τα έγχορδα παράξενα μουσικά όργανα είναι και το kantele. Προέρχεται από τη νοτιοανατολική βαλτική και το συναντάμε στη Φινλανδία, την Εσθονία, τη Λετονία αλλά και τη Ρωσία. Γνωστό ως βαλτικό ψαλτήρι έχει διάφορες ονομασίες καθώς το βρίσκουμε από περιοχή σε περιοχή. Για παράδειγμα, στη Λετονία αναφέρεται ως kokle, ενώ στη Ρωσία ως gusli. Υπάρχει το μικρό kantele, το οποίο έχει 15 ή λιγότερες χορδές και το kantele συναυλίας με 40 χορδές. Kantele έχουμε ακούσει από τις Λετονές Sinerģija.
Συνεχίζουμε με το Tesla Coil, ένα από τα ηλεκτρονικά παράξενα μουσικά όργανα. Πήρε το όνομά του από τον εφευρέτη του Νικόλα Τέσλα (1981). Χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ανήκει στην κατηγορία των μουσικών οργάνων που δεν έχουμε ακούσει ποτέ στην δισκογραφία. Με άλλα λόγια θα το χαρακτηρίζαμε ως έναν ταλαντωτή ραδιοσυχνοτήτων.
Ένα από τα πιο παράξενα μουσικά όργανα που δεν έχουν ακούσει ποτέ σε κάποιο άλμπουμ ή από κάποιον καλλιτέχνη είναι το sea organ. Αντίθετα, πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό μουσικό αξιοθέατο στο Ζαντάρ της Κροατίας. Είναι ένα πειραματικό μουσικό όργανο το οποίο παίζει μουσική μέσω θαλάσσιων κυμάτων και σωλήνων που βρίσκονται κάτω από ένα σύνολο μαρμάρινων σκαλοπατιών. Ο χώρος προς το κοινό έγινε προσβάσιμος τον Απρίλιο του 2005.
Ένα από τα πιο παράξενα μουσικά όργανα που δεν πιστεύαμε ποτέ πως υπάρχει είναι το The Great Stalacpipe organ που βρίσκεται στα σπήλαια Λούρεϊ της Βιρτζίνια. Καλύπτοντας 3,5 στρέμματα του σπηλαίου, μπήκε στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνεζ ως το μεγαλύτερο μουσικό όργανο παγκοσμίως. Οι ήχοι του παράγονται από το χτύπημα αρχαίων σταλακτιτών που ενεργοποιούνται από ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Το όργανο μπορεί να παράγει ως και 37 διαφορετικές νότες.
Γνωρίζατε την κιθάρα Πικάσο; Ε, ήρθε η ώρα να την μάθετε! Η κιθάρα αυτή ,σε αντίθεση με όλες τις υπόλοιπες, έχει όσο το δυνατόν περισσότερες χορδές διατεταγμένες σε τέσσερα τμήματα χορδών. Αυτό το όργανο έχει δύο οπές, οι οποίες επιτρέπουν τον οργανοπαίκτη να την τοποθετεί σε βάση χωρίς να χρειάζεται να την κρατά. Kιθάρα Πικάσο χρησιμοποιεί ο Pat Metheny στην δισκογραφία του.
Το flugelhorn είναι ένα από τα παράξενα όργανα που μοιάζει με την τρομπέτα και την κορνέτα αλλά δεν είναι. Η διαφορά έπεται σε μια πιο ευρύτερη, κωνική οπή, ένα είδος σάλπιγγας με βαλβίδα που ανακαλύφθηκε τον 19ο αιώνα στη Γερμανία. Ο τόνος του θεωρείται πιο ήπιος και πιο σκοτεινός από την τρομπέτα/ κορνέτα. To flugelhorn χρησιμοποιείται συχνά στην τζαζ, σε ορχηστρικές μουσικές και στη μουσική συναυλιακών συγκροτημάτων. Ακούγεται στο Threni του Igor Stavinsky και στην Ένατη Συμφωνία του Ralph Vaughan. Εξέχοντες μουσικοί του οργάνου θεωρούνται οι Lee Morgan, Mike Metheny και Arturo Sandoval.
Ένα από τα παράξενα μουσικά όργανα της λίστας μας είναι και το shawm, ένα κωνικό διπλό πνευστό όργανο που κατασκευάζεται στην Ευρώπη από τον 13ο αιώνα ή τον 12ο αιώνα. Απόγονοι του shawn θεωρείται το όμποε, η φαγκότα και η τσαρουμέρα. Οι neo-folk Blackmore’ Night χρησιμοποιούν συχνά το shawm στις ηχογραφήσεις τους.
Ένα άλλο συγκρότημα που χρησιμοποιεί παράξενα μουσικά όργανα που δεν τα έχουμε ξανα- ακούσει (ή τα έχουμε ακούσει ελάχιστα) είναι και οι Γερμανοί In Extremo. Εκτός από το shawn που είδαμε παραπάνω, έχουν εντάξει στη δισκογραφία τους και το marine trumpet. Πρόκειται για ένα έγχορδο όργανο με τόξο που χρησιμοποιούνταν στην αναγεννησιακή και μεσαιωνική Ευρώπη. Στη σύγχρονη εποχή τους ήχους αυτού του οργάνου τους ακούμε και από τους Γερμανούς του μεσαιωνικού μέταλ Corvus Corax.
Αφήστε μια απάντηση